XML چیست؟ زبانی برای تاكيد بر روی معنای داده‌ها

میخواهیم درباره یک زبان نشانه‌گذار صحبت کنیم که مخفف عبارت Extensible Markup Language می‌باشد. بله؛ میخواهیم بدانیم XML چیست و چه ویژگی‌هایی آن را منحصر به فرد کرده است؟؟ در انتها نیز به معرفی یک تکنولوژی پرکاربرد از xml میپردازیم. پس با مقاله امروز درسمن همراه باشید.

XML چیست:

زبانی برای محیط وب که در آن از هیچ تگی استفاده نمی‌شود و به شما این امکان را میدهد تا آنچه که نیاز دارید را بسازید. این زبان برای نمایش نیست و تنها برای سازماندهی اطلاعات و داده‌های شما مورد استفاده قرار می‌گیرد و میتوانید اطلاعات خود را با تعریف تگ‌های مفهومی به سند خود اضافه کنید.

این زبان توسط کنسرسیوم جهانی وب یعنی W3C به منظور به‌وجود آمدن اسنادی قابل فهم برای ماشین و انسان ارائه شد. اینکار توسط برچسب‌ یا همان تگ‌ها برای مشخص کردن ساختار سند، نحوه ذخیره‌سازی و انتقال آنها صورت می‌گیرد.

در واقع XML، فایل‌هایی تشکیل شده از متن خالص توسط تگ‌های سفارشی هستند که ساختار و ویژگی اسنا دیگر را مشخص میکنند. XML برخلاف HTML، تگ خاصی ندارد و افراد با توجه به نیاز خود و براساس قوانین موجود، تگ مورد نیاز خود را تعریف میکنند. این اَبَر زبان شما را قادر میسازد تا آنچه که نیاز دارید را تعریف کنید.

این نکته هم به خاطر بسپارید که تمامی تگ‌های ساخته شده در XML دارای تگ پایانی هستند و بهتر است عناصر آن با حروف کوچک نوشته شوند تا آرایش و قوانین عناصر حفظ شود.

 

پیشنهاد ویژه: آموزش html css به صورت کاملا جامع به همراه هزاران نکته مهم!

 

ویژگی‌های XML چیست:

• XML با داشتن قابلیت توسعه‌پذیری و مستقل بودن این امکان در اختیار شما قرار میدهد تا به راحتی تگ‌ها را تعریف کنید.

• به خاطر جدا بودن از سخت‌افزار و نرم‌افزار به راحتی قابل انتقال در بین سیستم‌های ناسازگار است چرا که فایل آن به صورت متنی میباشد. 

• می‌تواند برای ایجاد یک زبان جدید مورد استفاده قرار گیرد. 

میدانید از فایل‌های XML چگونه استفاده کنید؟

اگر برای باز کردن فایل XML خود نرم‌افزار Notepad را انتخاب کرده‌اید، دست نگه دارید چرا که پس از باز شدن فایل در این نرم‌افزار ترتیب و اساس خاصی برای فایل شما وجود ندارد و تمام آن در چند خط طولانی خلاصه میشود. پس برای اینکار بهتر است از نرم‌افزارهایی که در ادامه نام میبریم، استفاده کنید؛ مانند:

• Visual Studio Code

• Notepad++

• Sublime text

البته روش‌های دیگری هم برای باز کردن فایل XML وجود دارد مانند: اکسل، مرورگر کروم و استفاده از سایت‌های آنلاینی چون TutorialsPoint.co ،XMLGrid.net ،CodeBeautify.org

با این روش‌ها فرمت فایل XML خود را تغییر دهید:

در ادامه به معرفی روش‌هایی میپردازیم تا بتوانید فایل XML خود را به انواع فرمت‌ها تبدیل کنید.

• Batch document converter 

یکی از پرطرفدارترین برنامه‌ها برای تبدیل گروهی اسناد به صورت خودکار میباشد. این برنامه از تمام فرمت‌ها پشتیبانی میکند و از بالاترین کیفیت و سرعت برخوردار است.

• Easy XML Converter

نرم‌افزاری قدرتمند که انواع فایل‌های XML را به فرمت‌های مختلف تبدیل میکند. همچنین به شما نشان می‌دهد که کدام یک از Tableها به دیگری متصل است. فقط کافیست tree view را انتخاب و ستون‌های مورد نظر خود را تعیین کنید. این نرم‌افزار از قابلیت batch mode نیز پشتیبانی می‌کند تا امکان تبدیل چندین فایل مختلف را به صورت همزمان در اختیار شما قرار دهد.

• PDFMate

فرمت‌های پشتیبانی شده توسط این برنامه عبارتند از: Word ،Text ،EPUB ،HTML ،SWF و JPEG. یک برنامه ساده و رایگان با داشتن ابزارهای اضافی مانند رمزگذاری سند، تبدیل گروهی فایل‌ها و پشتیبانی از چند زبان.

تفاوت XML با HTML:

اگر این سوال در ذهن شما نقش بسته که آیا تفاوتی بین XML با HTML وجود دارد یا خیر با ما همراه شوید.

همانطور که میدانید HTML با تگ‌های از پیش تعریف شده، ساختار صفحات وب را میسازد و نحوه نمایش یک صفحه وب برای مرورگرها را توصیف میکند درست بر خلاف XML. تفاوت اصلی XML با HTML در اين است كه XML سعی دارد داده‌ها را طوری نشانه‌گذاری كند كه معنا حفظ شود در حاليكه HTML داده‌ها را طوری نشانه‌گذاری می‌كند كه قابل نمايش برای مرورگرها باشد. در واقع، تاكيد XML بر روی معنای داده‌ها میباشد در حاليكه تاكيد HTML بر نمايش داده‌ها است.

پس XML را به هیچ عنوان جایگزین HTML ندانید؛ چرا که درک این مطلب بسیار مهم است. احتمال میرود در آینده‌ی گسترش وب، از XML برای شرح اطلاعات استفاده شود درحالی‌که HTML برای فرمت و نمایش اطلاعات به کار خواهد رفت.

معرفی یکی از تکنولوژی‌های پرکاربرد XML:

XML دارای مجموعه‌ای از تکنولوژی‌ها میباشد که مهمترین آنها، XSL نام دارد. خود تکنولوژی XSL، سه تکنولوژی دیگر را در خود دارد که عبارت است از:

• XSLT : زبانی برای تبدیل ساختار یک سند XML

• XPath: زبانی برای آدرس‌دهی بخش‌های متفاوت یک سند XML

• XSL-FO: زبانی به منظور فرمت‌دهی یک سند XML

ما در این بخش قصد داریم شما را با XPath چیست، آشنا کنیم ولی به دلیل شباهت بسیار آن با XSLT، ابتدا به توضیحی کوتاه درباره XSLT پرداخته و سپس درباره XPath صحبت خواهیم کرد.XSLT، زبانی مبتنی بر قوانین و مجموعه‌ای از تمپلیت هاست. یعنی یک تمپلیت با تکیه بر قوانین تعریف شده، نحوه پردازش سندهای XML را مشخص میکند. به بیان ساده تر یک Stylesheet، نحوه ایجاد خروجی مورد نظر در زمان مواجه شدن با یک الگو در سند XML را مشخص مینماید.

XPath چیست؟

چرا ابتدا به توضیح XSLT پرداختیم؟؟ زیرا در کنسرسیوم وب، گروهی دیگر همزمان با پیاده‌سازی XSLT فعالیت خود را بر روی یکی دیگر از تکنولوژی‌های مرتبط با XML به نام XPointer آغاز کردند. این تکنولوژی از ایده تگ‌های anchor در یک سطح جدید استفاده میکرد. هر دو تکنولوژی نیاز به روشی داشتند تا به بخش‌های مختلف يک سند XML اشاره کنند. یعنی XSLT نيازمند انتخاب بخش‌ها از يک سند XML بمنظور عمليات تبديل بود و XPointer هم برای الحاق دو سند به یک روش نیاز داشت.

پس وجود یک گرامر در این زمینه حس میشد تا امکان بکارگیری از XSLT و XPointer برای استفاده فراهم شود. تا اینکه از زبانی به نام XPath برای حل این موضوع استفاده شد. در واقع از XPath برای يافتن اطلاعات در يک سند XML بکار رفت.

با این تکنولوژی، محل و موقعيت ساختار سند و يا داده‌های موجود در يک سند XML مشخص میشود. پس از مشخص نمودن موقعيت و مکان المان مورد نظر در يک سند XML، میتوان با استفاده از XSLT پردازش‌های لازم را در رابطه با اطلاعات مربوطه، انجام داد.

این هم تعریف کنسرسيوم وب در ارتباط با XPath :

XPath، زبانی برای آدرس‌دهی بخش‌های متفاوت يک سند XML بمنظور استفاده در XSLT و XPointer است.

جمع بندی:

حالا میخواهیم یک جمع‌بندی از کل آنچه که گفتیم داشته باشیم:

XML یک زبان برای ارتباط بین انسان و ماشین است که می‌توانید دستورات و تگ‌های مختلفی در سایت ایجاد کنید. XML با HTML تفاوت دارد و به نوعی مکمل هم هستند. اهمیت XML، در استاندارد بودن آن است چرا که این زبان سال‌ها به عنوان زبان استاندارد ذخیره اطلاعات انتخاب شده و در تمام زبان‌های برنامه نویسی مطرح می‌توان اطلاعات درون این فایل‌ها را خواند و ویرایش کرد.

کلام آخر:

خب دوستان به پایان مقاله XML چیست رسیدیم. درباره ویژگی‌هایی این زبان و تفاوت آن با HTML صحبت کردیم و در ادامه به معرفی تکنولوژی‌های آن پرداختیم. در پایان نیز میخواهیم کاربردهای زبان XML را شرح دهیم که عبارت است از:

• دریافت فایل‌های سند

• استفاده از فایل‌های XML برای دریافت فایلهای dom 

• استفاده از فایل‌هایی که توسط XML ایجاد میشود برای کار با متغیرها و ذخیره کردن آنها و موارد دیگر