در حال بارگذاری صفحه...
حتما فیلمهای هالیوودی بسیاری را دیدهاید که افراد در زمان حرکت میکنند و به گذشتههای بسیار دور میروند تا یکبار دیگر عزیزان خود را دیده یا شرایط را به نفع خود تغییر دهند. حتی برخی از این فیلمها افراد را به آینده خود میبرند تا بعد از دیدن کارها و سرنوشت خود، رفتار خود را تغییر دهند که در بین تمامی این فیلمها، انتقام جویان است. به همین خاطر ما در مطلب امروز درسمن، میخواهیم در ماشین زمان به گذشته بنشینیم و تاریخچه هوش مصنوعی را باهم بررسی کنیم تا به دنیای امروز و همچنین آینده این علم پرطرفدار برسیم.
بیایید قبل از سوار شدن در ماشین زمان برای پی بردن با پیشینه هوش مصنوعی، یکبار دیگر با این واژه آشنا شویم. در واقع هوش مصنوعی یک تخصص در علوم کامپیوتر است و به ایجاد سیستمهایی می پردازد که میتوانند مانند هوش انسان، تواناییهای حل مسئله را انجام دهند. پس میتوان گفت این دستگاهها پاسخ به مسائل خود را با دریافت تعداد بالایی از دادهاه، پردازش و یادگیری از رفتار گذشته خود، انجام میدهند.
ایده و پیشینه هوش مصنوعی به هزاران سال قبل برمی گردد، درست در زمانی که فیلسوفان باستان به مسائل زندگی خود توجه میکردند. شاید تعجب کنید اما جالب است بدانید که در دوران باستان، مخترعان دستگاههایی به نام «اتومات» ساختند که مکانیکی بود و مستقل از دخالت انسان حرکت میکرد. در حقیقت باید بگوییم که کلمه "automaton" از یونانی باستان آمده و به معنای "عمل کردن به میل خود" است.
پس یکی از قدیمی ترین سوابق هوش مصنوعی مربوط به 400 سال قبل از میلاد است و به یک کبوتر مکانیکی اشاره دارد که توسط یکی از دوستان فیلسوف افلاطون ساخته شد. سالها بعد، یکی دیگر از مشهورترین افراد در این زمینه یعنی لئوناردو داوینچی در حدود سال 1495 فعالیت کرد و یک گام مثبت در تاریخچه هوش مصنوعی ثبت کرد. در ادامه به زمانی میرسیم که مهندسان و دانشمندان، تلاشهای بسیاری برای هوش مصنوعی انجام دادهاند تا به موفقیت برسند.
اکنون ماشین زمان خود را به سالهای بین1900-1950 در اوایل دهه 1900 میبریم؛ جایی که رسانههای زیادی حول محور ایده انسان مصنوعی ایجاد شد. در حقیقت آنقدر که دانشمندان مختلف این سوال را پرسیدند که آیا می توان مغز مصنوعی ساخت، برخی از سازندگان به این فکر افتادند تا روی این موضوع تحقیق و پژوهش کنند و نسخههایی را ساختند که ما اکنون به آن "ربات" میگوییم. در واقع اکثر این رباتها نسبتا ساده بودهاند، بهگونهای که برخی از آنها میتوانستند حالات صورت خود را تغییر داده و حتی راه بروند.
پس این قسمت از پیشینه هوش مصنوعی را میتوان به تاریخها و پژوهشهای انجام شده توسط دانشمندان زیر تقسیم کرد:
کارل چاپک (Karel Čapek) که نمایشنامهنویس چک بود، نمایشنامه علمی تخیلی " رباتهای جهانی راسوم" را منتشر کرد که این ایده با کلمه"افراد مصنوعی" یا همان "ربات" نامیده شد.
در این سال، پروفسور ژاپنی به نام ماکوتو نیشیمورا(Makoto Nishimura)، اولین ربات ژاپنی به نام Gakutensoku را ساخت.
بالاخره در این سال، ادموند کالیس برکلی(Edmund Callis Berkeley) که دانشمند کامپیوتر بود، کتاب "مغزهای غول پیکر یا ماشین هایی که فکر میکنند" را منتشر کرد که به مقایسه مدلهای جدیدتر کامپیوتر با مغز انسان میپرداخت.
این بازه، زمانی بود که علاقه به هوش مصنوعی واقعا به اوج خود رسیده بود که در این بین شخصی به نام آلن ماتیسون تورینگ(Alan Mathison Turing)، کار خود را با عنوان «ماشینهای رایانهای و هوش» منتشر کرد که در نهایت به آزمون تورینگ تبدیل شد و متخصصان از آن، برای اندازهگیری هوش رایانهای استفاده کردند. در این زمان بود که اصطلاح "هوش مصنوعی" ابداع و مورد استفاده عمومی قرار گرفت.
پس میتوان تاریخها و وقایع پیشینه هوش مصنوعی بین سالهای 1950 تا 1956 را به شرح زیر دانست:
آلن تورینگ "ماشین آلات کامپیوتری و هوش" را منتشر کرد که آزمایشی از هوش ماشین به نام بازی تقلید را پیشنهاد کرد.
یک دانشمند کامپیوتر به نام آرتور سمیوئل(Arthur Samuel) برنامهای را برای بازی چکرز توسعه داد و اولین برنامهای بود که توانست بازی را به طور مستقل یاد بگیرد.
جان مک کارتی(John McCarthy) یک کارگاه آموزشی در دارتموث برای "هوش مصنوعی" برگزار و برای اولین بار از کلمه هوش مصنوعی استفاده کرد تا چگونگی پیدایش آن را برای همه بیان کند. بعد از برگزاری این کارگاه آموزشی، کلمه "هوش مصنوعی" مورد استفاده عموم هم قرار گرفت.
زمان بین ایجاد عبارت "هوش مصنوعی" و دهه 1980، یک دوره رشد سریع برای تحقیقات هوش مصنوعی بود. در واقع میتوان گفت اواخر دهه 1950 تا 1960 زمان خلقت هوش مصنوعی بود که در این بازه زمانی، استفاده از ماشینهایی با زبان صفر و یک که حتی امروزه هم مورد استفاده قرار میگیرد تا کتابها و فیلمهایی که ایده رباتها را بررسی میکنند، همگی هوش مصنوعی را به یک ایده اصلی برای استفاده از آن تبدیل شد.
با ورود به دهه 1970 نیز پیشرفتهای مشابه به دهههای قبل شکل گرفت، مانند اولین ربات انسان نما که در ژاپن ساخته شد تا اولین نمونه از یک وسیله نقلیه خودمختار که توسط یک دانشجوی فارغ التحصیل مهندسی ساخته شد. با این حال، این بازه زمانی، مبارزه دانشمندان برای تحقیقات هوش مصنوعی بود زیرا دولت ایالات متحده، علاقه چندانی به ادامه تامین مالی تحقیقات هوش مصنوعی نشان نداد.
پس بیایید یکبار دیگر تاریخها و اتفاقات بین این سالها را بررسی کنیم تا در ادامه پیشینه هوش مصنوعی، ببینیم چه اتفاقاتی در مسیر هوش مصنوعی قرار گرفت.
جان مک کارتی LISP (مخفف List Processing) را ایجاد کرد، اولین زبان برنامهنویسی برای تحقیقات هوش مصنوعی است که هنوز هم تا به امروز مورد استفاده قرار می گیرد.
آرتور سمیوئل اصطلاح "یادگیری ماشین" را ایجاد کرد هنگام سخنرانی در مورد آموزش ماشینها برای بازی شطرنج بهتر از انسانهایی که برنامهریزی میکردند.
اولین ربات صنعتی Unimate روی خط مونتاژ در "جنرال موتورز در نیو" شروع به کار کرد. جرسی، وظیفه حمل و جابجایی قالب و قطعات جوشکاری روی خودروها را بر عهده داشت که برای انسان بسیار خطرناک تلقی میشد.
ادوارد فاینباوم (Edward Feigenbaum) و جاشوا لدربرگ (Joshua Lederberg) اولین "سیستم خبره" را ایجاد کردند که یک فرم بود. در این فرم از هوش مصنوعی برای تکرار تواناییهای تفکر و تصمیمگیری متخصصان انسانی استفاده میکرد.
ژوزف وایزن بام(Joseph Weizenbaum) اولین ربات چت که بعد ها به ربات چت خلاصه شد را ایجاد کرد. همچنین الیزا که یک درمانگر بود از پردازش زبان طبیعی (NLP) برای مکالمه با انسانها استفاده کرد.
در این سال یک ریاضیدان به نام الکسی ایواخننکو (Alexey Ivakhnenko) که پدر یادگیری عمیق است، تحیقات خود از هوش مصنوعی را با عنوان "روش گروهی مدیریت دادهها" در مجله "Avtomatika" منتشر کرد که یک رویکرد جدید برای هوش مصنوعی را پیشنهاد میکرد. این رویکرد در هوش مصنوعی تبدیل به چیزی شد که ما اکنون آن را به عنوان "یادگیری عمیق" میشناسیم.
یک ریاضیدان کاربردی به نام جیمز لایتیل (James Lighthill)، گزارشی به شورای علوم بریتانیا ارائه و تاکید کرد که این تحقیقات و پژوهشها با توجه به وعدههای دانشمندان، آنچنان چشمگیر نبوده است. این موضوع منجر به کاهش حمایت و همچنین بودجه، برای تحقیقات هوش مصنوعی از سوی دولت بریتانیا شد.
جیمز اِل. آدامز(James L. Adams) سبد خرید استندفورد را در سال 1961 ایجاد کرد که به یکی از اولین نمونههای خودروی خودران در سال 79 بود که توانست با موفقیت در اتاقی پر از صندلی، بدون دخالت انسان حرکت کرد.
دهه 1980، دورهای از رشد سریع و علاقه به هوش مصنوعی بود که به عنوان "رونق هوش مصنوعی" نامگذاری شد، چراکه هم پیشرفت در تحقیقات به وجود آمده بود و هم دولت یک بودجه اضافی برای حمایت از محققان هوش مصنوعی در نظر گرفته بود. در این دهه استفاده از تکنیکهای یادگیری عمیق و همچنین سیستمهای خبره محبوبیت بیشتری پیدا کرد که این موضوع به رایانهها اجازه داد از اشتباهات خود درس گرفته و تصمیمگیری بهتری داشته باشند.
پس با این تفاسیر میتوان تاریخ و وقایع پیش آمده در این دهه را به شرح زیر دانست:
در این سال علاوهبر برگزاری اولین کنفرانس AAAI در استنفورد، اولین سیستم خبره نیز وارد بازار تجاری شد که معروف به XCON (پیکربندی متخصص) بود. این سیستم برای کمک به سفارش سیستمهای کامپیوتری با انتخاب خودکار بر اساس نیاز مشتری طراحی شد بود.
در این سال دولت ژاپن 850 میلیون دلار که مبلغی معادل بیش از 2 میلیارد دلار پول امروزی است، به پروژه کامپیوتر نسل پنجم اختصاص داد. در واقع هدف آنها ایجاد رایانههایی بود که میتوانستند ترجمه کنند، به زبان انسانی صحبت کنند و استدلالهای خود را در سطح انسانی بیان کنند.
در سال 1984 انجمن پیشبرد هوش مصنوعی یا AAAI، درباره "زمستان هوش مصنوعی" صحبت کرد و هشدار کاهش سرمایه را به محققان داد که این عامل سبب شد تحقیق دانشمندان با دشواری همراه شود و در سال 1985، این سازمان در کنفرانس خود یک برنامه ترسیم مستقل به نام AARON را نشان داد.
اتفاقات سالهای گذشته از انجمن پیشبرد هوش مصنوعی باعث شد تا ارنست دیکمن و تیم آن، در دانشگاه بوندسوئر مونیخ اولین خودروی بدون راننده (یا ربات ماشین) را بسازند که میتوانست در جادههایی که موانع یا رانندگان انسانی دیگری وجود نداشته باشد را تا 55 مایل در ساعت، رانندگی کند.
پیشرفتها در خصوص هوش مصنوعی ادامه داشت تا جایی که در سال 1987 یک راهاندازی تجاری Alacrity توسط شرکت Alactrious انجام شد. Alacrity، اولین سیستم مشاوره و مدیریت استراتژی بود که از یک سیستم تخصصی پیچیده با بیش از 3000 قانون استفاده میکرد.
ماشین زمان تاریخچه هوش مصنوعی در این سالها با دشواریهای خود روبهرو میشود زیرا همانطور که گفتیم، AAAI هشدار داد که یک زمستان برای هوش مصنوعی در راه است. در واقع این اصطلاح به دورهای تعلق میگیرد که علاقه مصرفکننده عمومی و خصوصی به هوش مصنوعی کم شده و این عامل، منجر به کاهش بودجه تحقیقاتی شد.
بهتر است اینطور بگوییم که در این زمان هم سرمایهگذاران خصوصی و هم دولت، علاقه خود را به هوش مصنوعی از دست داد و بودجه خود را به دلیل هزینه بالا در مقابل بازده ظاهرا کم متوقف کرد. این زمستان هوش مصنوعی به دلیل برخی عقبنشینیها در بازار ماشینها و سیستمهای خبره از جمله پایان پروژه نسل پنجم، کاهش ابتکارات محاسباتی استراتژیک و همچنین کاهش سرعت در استقرار سیستمهای خبره، به وجود آمد.
پس بهتر است تاریخها و اتفاقات این دوره از پیشینه هوش مصنوعی را به شرح زیر دانست:
بازار سختافزار تخصصی مبتنی بر LISP به دلیل رقبای ارزانتر و در دسترسی راحت تر، سقوط کرد. در واقع نرمافزارهای ارائه شده توسط IBM و Apple، میتوانند قابلیتهای نرم افزار LISP را اجرا کنند و این موضوع باعث شد که بسیاری از شرکتهای تخصصی LISP با شکست مواجه شوند.
در این سال یک برنامه نویس کامپیوتر به نام Rollo Carpenter چت ربات Jabberwacky را اختراع کرد که گفتگوی جالب و سرگرم کننده با انسانها را برای آن برنامهریزی کرده بود.
محققان و دانشمندان هوش مصنوعی علیرغم کمبود بودجه در طول زمستان این علم، در اوایل دهه 90 توانستند گامهای چشمگیری در تحقیقات هوش مصنوعی بردارند که از جمله آن میتوان به معرفی اولین سیستم هوش مصنوعی پرداخت که میتوانست یک شطرنج باز قهرمان جهان را شکست دهد.
همچنین این دوره هوش مصنوعی از طریق نوآوریهایی مانند اولین نرمافزار تجاری تشخیص گفتار در رایانههای ویندوزی در زندگیهای روزمره، انقلاب جدیدی را در پیشینه هوش مصنوعی رقم زد.
بنابراین اتفاقات دهه 90 از هوش مصنوعی را، میتوان به وقایع زیر اختصاص داد:
Deep Blue که طراحی شده توسط شرکت IBM بود، قهرمان شطرنج جهان یعنی گری کاسپاروف را توانست در یک مسابقه بسیار تبلیغاتی شکست دهد و تبدیل به قهرمان شطرنج شود. در واقع اولین برنامه برای شکست دادن یک قهرمان شطرنج انسان توسط علم هوش مصنوعی بود.
در این سال نیز ویندوز، یک نرمافزار تشخیص گفتار توسط Dragon Systems را منتشر کرد.
پروفسور سینتیا بریزیلی توانست در سال 2000، اولین رباتی را ابداع کند که احساسات انسان را با چهره یعنی چشمها، ابروها، گوشها و دهان را شبیه سازی کند که اسم آن کیسمت بود.
در این سال اولین سری از جاروهای رباتیک هوش مصنوعی به نام Roomba توسط کارخانه "آیروبات" منتشر شد و در سال 2003 نیز ناسا دو ماهواره را روی مریخ فرود آورد که بدون دخالت انسان در سطح سیاره حرکت میکردند.
تحقیقات هوش مصنوعی ادامه داشت تا اینکه در سال 2006، شرکتهایی مانند توییتر، فیسبوک و نتفلیکس شروع به استفاده از هوش مصنوعی به عنوان بخشی از الگوریتمهای تبلیغاتی و تجربه کاربری (UX) خود کردند و در سال 2010 نیز مایکروسافت، Xbox 360 Kinect را راهاندازی کرد که اولین سختافزار بازی برای ردیابی حرکت بدن و ترجمه آن به مسیرهای بازی بود.
سرانجام در این سال، یک کامپیوتر NLP به نام Watson برای پاسخگویی به سوالات که توسط IBM برنامه ریزی شده بود، توانست برنده بازی تلویزیونی Jeopardy شود و قهرمانان آن را شکست دهد. در همین سال نیز، اپل سیری اولین دستیار مجازی محبوب خود را منتشر کرد.
در واقع میتوان گفت از سال 2012 به بعد، پیشرفتها در خصوص استفاده بیشتر از هوش مصنوعی تا به امروز ادامه داشت تا ما شاهد افزایش ابزارهای متداول هوش مصنوعی مانند دستیاران مجازی، موتورهای جستجو و غیره باشیم. همچنین در این دوره زمانی، یادگیری عمیق و استفاده از دادههای بزرگ رواج پیدا کرد.
به طورکلی، پیشرفتهای هوش مصنوعی در تاریخچه خود از سال 2012 به بعد را میتوان به اتفاقات زیر نسبت داد:
دو محقق از Google به نامهای جف دین و اندرو انگ، یک شبکه عصبی را آموزش دادند تا گربهها را با نمایش تصاویر بدون برچسب و بدون اطلاعات پسزمینه تشخیص دهد.
در این بازه زمانی ایلان ماسک، استیون هاوکینگ و استیو وزنیاک و بیش از 3000 نفر دیگر، نامهای به سیستمهای دولتی جهان امضا کردند که توسعه و همچنین استفاده از سلاح های خودمختار برای اهداف را ممنوع میکرد.
در این سال، Hanson Robotics یک ربات انسان نما به نام سوفیا ساخت که به عنوان اولین شهروند ربات شناخته شد که با ظاهر واقعی انسان و توانایی دیدن و تکرار احساسات و همچنین برقراری ارتباط، توانست طرفداران بسیاری را مجذوب خود کند.
فیسبوک در سال 2007، دو چت ربات هوش مصنوعی را برنامهریزی کرد تا با یکدیگر مکالمه کرده و چگونگی انجام مذاکره را یاد بگیرند اما با رفت و آمد آنها، در نهایت زبان انگلیسی را کنار گذاشتند و زبان خود را توسعه دادند.
یک گروه فناوری چینی به نام هوش مصنوعی پردازش زبان علیبابا، در آزمون خواندن و درک مطلب استنفورد هوش انسان را شکست داد.
AlphaStar Google در بازی ویدیویی StarCraft 2 توانست به استاد بزرگ برسد و از همه بازیکنان به جز .2% از بازیکنان انسانی بهتر بازی کند.
در این OpenAI یک آزمایش به نام GPT-3 را آغاز کرد که از یادگیری عمیق برای ایجاد کد، شعر و سایر کارهای زبانی و نوشتاری استفاده میکرد. اگرچه این ربات در نوع اولین نیست، اما ابتداییترین ربات محتوایی بود که تقریبا غیرقابل بررسی با محتوایی بود که توسط انسان ایجاد میشد. این سازمان در سال 2021 توانست ربات خود را ارتقا دهد تا تصاویر را پردازش و درک کند و زیرنویسهای دقیقتری را تولید کند تا هوش مصنوعی را یک قدم به درک دنیای بصری انسانها نزدیکتر کند.
در این سال مهندس نرمافزار گوگل به نام بلیک لمواین، به دلیل افشای اسرار لامدا اخراج شد. همچنین در این سال DeepMind از AlphaTensor برای کشف جدید، الگوریتمهای کارآمد و قابل اثبات درست را رونمایی کرد. از طرف دیگر، اینتل نیز ادعا کرد که آشکارساز دیپفیک بلادرنگ آن به نام FakeCatcher تا 96 درصد کار خود را دقیق انجام میدهد تا اینکه OpenAIدر نوامبر سال 2022 ChatGPT را منتشر کرد که یک رابط مبتنی برچت برای GPT-3.5 LLM خود باشد.
بالاخرهOpenAI در سال 20233 GPT-4 خود را منتشر کرد که هم پیامهای متنی و هم تصویری را دریافت می کند. در این سال الون ماسک، استیو وزنیاک و هزاران امضاکننده دیگر، مکث شش ماهه برای آموزش GPT-4 در جهت ارائه سیستمهای هوش مصنوعی قدرتمندتر را خواستار شدند.
ماشین زمان ما درباره تاریخچه هوش مصنوعی به زمان حال خود رسید و این تاریخ به بعد را فقط میتوانیم شروع به تجسم پیشرفتهای تکنولوژیکی مداوم هوش مصنوعی و تاثیرات آن در فرآیندهای تجاری، تولید، مراقبتهای بهداشتی، خدمات مالی، بازاریابی، تجربه مشتری، آموزش، کشاورزی، قانون، مدیریت فناوری اطلاعات، امنیت سایبری، حمل و نقل زمینی، هوایی و فضایی داشته باشیم.
همچنین طبق نظرسنجی گارتنر در سال 2023، 55 درصد از سازمانها برای تجارت خود و ارزیابی دادهها برای رسیدن به مقاصد بهتر، استفاده از هوش مصنوعی را در دستور کار خود قرار دادهاند. گارتنر همچنین گزارش داد تا سال 2026، سازمانهایی که شفافیت، اعتماد و امنیت هوش مصنوعی را عملیاتی میکنند، شاهد پیشرفت 50 درصدی از نظر پذیرش، اهداف تجاری و پذیرش کاربر خواهند بود.
پس ما در ماشین زمان امروز دانستیم که اولین افکار مرتبط با هوش مصنوعی در اسطورهها و افسانههای باستان مشاهده شد. رفته رفته قدمتی دیگر در پیشینه هوش مصنوعی با پیدایش ماشینهای ترکیبی و تئوری اطلاعات آغاز گردید و درست نقطه عطف این ایده، با توسعه روشهای یادگیری ماشینی و جدیدترین قابلیتها و امکانات، به وجود آمد. حال شما بگویید که ماشین زمان هوش مصنوعی در آینده به چه سمت و سویی خواهد رفت؟
سفر ماشین زمان ما در همینجا به پایان رسید؛ حال که تمام تاریخچه هوش مصنوعی را بررسی کرده و به زمان حال برگشتیم، یک سوال ذهن همه ما را به خود مشغول کرده است: "قرار است در آینده چه اتفاقی برای هوش مصنوعی پیش بیاید؟" خب، ما هرگز نمیتوانیم آینده این علم را به طور کامل پیشبینی کنیم اما با این حال، بسیاری از کارشناسان برجسته در مورد آینده
احتمالی هوش مصنوعی صحبت می کنند و ما میتوان انتظار داشته باشیم که شاهد پذیرش بیشتر هوش مصنوعی توسط مشاغل مختلف و تغییرات در نیروی کار باشیم. پس اگر علاقه دارید که در آینده کسب و کار خود را با کمک هوش مصنوعی داشته باشید باید از همین حالا به فکر آموزش باشید و بدانید چگونه با استفاده از تجزیه و تحلیل هوش مصنوعی، مشتریان را با بهترین داده های ممکن روبهرو و نیاز آنها را برطرف کنید.
بله؛ درسمن دورههایی پرکاربرد، به روز و متناسب با بازار کار مختلفی از هوش مصنوعی را برای شما برگزار کرده است که میتوانید با مراجعه به صفحه دورههای آموزشی و همچنین استادی، از آنها بهره ببرید. همچنین میتوانید برای مشاوره بیشتر و دریافت پاسخهای خود با کارشناسان ما ارتباط برقرار کرده یا سوالات خود را در شبکههای اجتماعی درسمن مانند اینستاگرام به اشتراک بگذارید.
هنوز اینجا کامنتی ثبت نشده
شما تا به حال با پیش پردازنده های css کار کرده اید؟ در این مقاله بایکی از پیش پردازنده های css به نام sass آشنا می شوید،می خواهیم بدانیم sass چیست و چه کاربردهایی دارد؟
