sql server چیست؟ یک سیستم مدیریت پایگاه داده رابطه ای

سلام به تمام حضار در این وبینار. امروز میخواهیم درباره sql server چیست با شما صحبت کنیم و به هر آنچه که برای آشنایی بیشتر به آن احتیاج دارید، بپردازیم تا اگر شک و تردید در آموزش sql server دارید برطرف شود. این نکته هم باید گوشزد کنم که sql server نه SQL. حالا این یعنی چه؟ یعنی اینکه SQL یک زبان برای پرسش از پایگاه‌های داده است در صورتی که SQL Server یک DBMS(DataBase Management System) است.

Oracle هم یک DBMS است در واقع میتوان گفت سیستم مدیریت پایگاه داده‌های زیادی از SQL پشتیبانی می‌کنند. یعنی از سینتکس SQL کار می‌کنند. حالا بیایید قبل از شناخت sql server، نگاهی دقیق‌تر به SQL داشته باشیم.

تعریف SQL:

مخفف عبارت Structured Query Language است که آنرا “زبان پرس‌وجوی ساختار یافته” معنی می‌کنند. یک زبان استاندارد برای دسترسی و کار با پایگاه‌داده (database). با استفاده از SQL این امکان وجود دارد تا به اطلاعات موجود در پایگاه داده‌ها دسترسی پیدا کرده و آنها را تغییر دهیم.

کارهایی که SQL برای ما انجام میدهد:

• اجرای queryها در پایگاه داده 

• استخراج داده‌ها از پایگاه داده 

• ورود recordها در پایگاه داده

• بروزرسانی recordها در پایگاه 

• حذف recordها در پایگاه داده 

• ایجاد پایگاه داده جدید 

• ایجاد جداول جدید در پایگاه داده 

• ایجاد view در پایگاه داده

• و در نهایت تنظیم سطوح دسترسی جداول، procedures و viewها 

دو نوع از مهمترین و پرکاربردترین دستورات SQL:

• دستورات DDL

از دستوراتی تشکیل شده که تاثیر آن بر ساختار پایگاه داده است نه محتوا؛ برای مثال دستور ایجاد یا حذف یک جدول.

• دستورات DML

این گروه از دستورات برای کار با محتویات پایگاه داده هستند و هیچ تاثیری روی ساختار پایگاه داده نمی‌گذارند. برای مثال دستور درج، به‌روزرسانی یا حذف اطلاعات از یک جدول.

Sql server چیست

حالا که یک مفهوم کلی از SQL را شناختیم، برگردیم به موضوع اصلی امروزمان یعنی Sql server چیست؟

همین طور که میدانید امروزه آموزش sql server محبوبیت زیادی پیدا کرده است. چون Sql server یک سیستم مدیریت پایگاه داده رابطه‌ای از مایکروسافت می‌باشد که هدف اصلی آن، ذخیره و مدیریت اطلاعات و داده‌هاست. این سیستم از عملیات مختلف تجاری، تحلیل داده و پردازش معاملات پشتیبانی می‌کند. همانطور که گفتیم هر دیتابیس، محلی برای ذخیره اطلاعات است اما SQL Server امکان مدیریت آن‌ها را برای ما فراهم می‌کند. اس کیو ال سرور از دو بخش پایگاه داده‌ رابطه‌ای و سیستم مدیریت تشکلیل شده است. حالا قصد داریم کمی بیشتر درباره بخش اول توضیح دهیم.

در وب سایت IBM، پایگاه داده رابطه‌ای اینگونه تعریف شده:

یک بانک اطلاعاتی رابطه‌ای، اطلاعات را بر اساس مقدارهای مشترک در جدول‌هایی که می‌توانند مرتبط باشند، سازماندهی می‌کند. با این قابلیت شما یک جدول کاملاً جدید از داده‌ها را در یک یا چند جدول با یک جستجو مجدد بازیابی می‌کنید. همچنین روابط بین تمام داده‌های موجود را بهتر درک کرده و بینش جدیدی را برای تصمیم‌گیری بهتر یا شناسایی فرصت‌های جدید بدست می‌آورید. 

فرض کنید شرکت شما، یک جدول از مشتری‌ها را در اختیار دارد که حاوی داده‌های شرکت در مورد حساب هر مشتری است و یک یا چند جدول معامله که شامل داده‌های معاملات فردیست را شرح می‌دهد. ستون‌ها (یا فیلدها) برای جدول مشتری ممکن است شامل مواردی چون: شناسه مشتری، نام شرکت، آدرس شرکت و غیره باشد و جداول مربوط به جدول معاملات ممکن است دارای مواردی چون: تاریخ معامله، شناسه مشتری، مبلغ معامله، روش پرداخت و غیره باشد. حالا این جداول می‌توانند بر اساس قسمت مشترک شناسه مشتری به هم مرتبط شوند تا بتوانید برای تهیه گزارش‌های ارزشمند، در آن جستجو کنید.

چه نسخه‌هایی از SQL Server توسط مایکروسافت پشتیبانی می‌شود؟

• SQL Server 2012

• SQL Server 2014

• SQL Server 2016

• SQL Server 2017

• SQL Server 2019

بررسی تفاوت‌ ورژن‌های مختلف:

حال میخواهیم به بررسی تفاوت‌هایی که بین ورژن‌های مختلف وجود دارد، بپردازیم.

SQL SERVER 2012

• ذخیره ستونی اطلاعات در حافظه
• جداسازی وظایف
• امکان پشتیبان‌گیری برای Azur  
• بهینه‌سازی تصاویر ویرچوال ماشین در گالری Azur
• جابه جایی راحت دیتابیس‌ها مابین اینستنس (instance)ها
• پیشرفت در بخش امنیت

SQL SERVER 2014

• پشتیبانی از OLTP در حافظه (In-memory OLTP)
• در دسترس قرار گرفتن افزونه بافر پول برای SSD یا (Buffer Pool Extension to SSD)
• رمزگذاری پشتیبان (Back-up encrypt)
• بازیابی مشکلات بزرگ (Disaster recovery) در Azur

SQL SERVER 2016

• بررسی و تحلیل عملیات به صورت همزمان (Real-time Operational Analytics)
• گروه‌های دسترسی ابتدایی (Basic Availability Groups)
• نقاب داده پویا و امنیت در سطح ردیف  (Dynamic Data Masking and Row Level Security )
• پایگاه داده منعطف (Optimized virtual machine images)
• جداول موقتی (Temporal tables)
• پشتیبانی از JSON
• تحلیل پیشرفته داده در دیتابیس

SQL SERVER 2017

• پردازش انطباقی کوئری
• امکان نصب و راه‌اندازی بر روی لینوکس و داکر
• پشتیبانی از داده‌های به صورت گراف

 
SQL SERVER 2019

این نسخه، جدیدترین نسخه‌ای است که مایکروسافت ارائه کرده و بهینه‌سازی‌های فراوانی در همه بخش‌ها روی آن صورت گرفته است. این هم در خاطر داشته باشید که از SQL Server 2016 به بعد، این محصول فقط در پردازنده‌های x64 پشتیبانی می‌شود.

نسخه‌های دیگری از Microsoft SQL Server

• SQL Server Enterprise

از این نسخه برای تجارت در سطوح بالا با مقیاس‌های بزرگ و ماموریت‌های بحرانی استفاده می‌شود و یک امنیت High-end به معنای "امنیت بالا تا پایان" را فراهم می‌کند.

• SQL Server Standard:

 بهتر است از این نسخه، برای برنامه‌های سطوح میانی و همچنین گزارش‌گیری و تحلیل استفاده شود.

• SQL Server WEB:

نسخه SQL Server WEB برای کسانی است که در حوزه وب فعالیت می‌کنند. این نسخه قابلیت مقیاس‌پذیری، مقرون به صرفه بودن و مدیریت را برای خصوصیات وب در مقیاس کوچک و بزرگ فراهم کرده است.

• SQL Server Developer:

این نسخه مانند یک محیط شبیه‌سازی عمل می‌کند و ویژگی‌های مشابهی با اینترپرایز دارد. ولی به دلیل محدودیت لایسنس، تنها می‌تواند به عنوان یک سیستم توسعه و تست استفاده شود نه به عنوان سرور تولید. از این نسخه برای ساخت، آزمایش و حالت نمایشی استفاده میشود. 

• SQL Server Express

برای کارهایی با مقیاس کوچک به کار می‌رود و استفاده از آن رایگان است.

Microsoft SQL Server چه خدمات اصلی ارائه میدهد؟

1. موتور پایگاه داده: این مؤلفه با ذخیره‌سازی، پردازش سریع تراکنش و امنیت داده‌ها کار می‌کند.

2. SQL Server Agent: این بخش وظیفه زمان‌بندی (Task Scheduler) را انجام می‌دهد و می‌تواند توسط هر رویدادی یا مطابق یک تقاضا و دستورالعمل آغاز شود. نام اجرایی آن sqlagent.exe است.

3. SQL Server Browser: این بخش درخواست ورودی را گرفته و به نمونه سرور SQL دلخواه وصل می‌شود. نام اجرایی sqlbrowser.exe است.

4. جستجوی متن کامل: این برنامه به شما اجازه می‌دهد تا در داده‌های حجیم جستجوی خود را به صورت تمام و کمال انجام دهید و از انواع داده‌های مختلف نیز پشتیبانی میکند. نام قابل اجرا fdlauncher.exe است.

5. خدمات تجزیه و تحلیل سرور (SSAS): امکان تجزیه و تحلیل داده‌ها، داده‌کاوی و قابلیت یادگیری ماشین را فراهم می‌کند. همچنین SQL Server برای تجزیه و تحلیل پیشرفته با زبان R و Python ادغام شده است. نام قابل اجرا msmdsrv.exe است.

6. خدمات گزارش‌دهی سرور: این بخش، ویژگی گزارش‌دهی و قابلیت تصمیم‌گیری را ارائه می‌دهد و نام اجرایی آن ReportingServiceService.exe است

7. خدمات یکپارچه‌سازی سرور: برای استخراج-تبدیل و قابلیت بارگذاری انواع مختلف داده‌ها از یک منبع به منبع دیگر ارائه شده است و می‌تواند به عنوان تبدیل اطلاعات خام به اطلاعات مفید تلقی شود. نام اجرایی MsDtsSrvr.exe است.

مزایای نصب چند SQL Server

• امکان نصب نسخه‌های مختلف بر روی یک دستگاه وجود دارد. زیرا هر نسخه نصب شده مستقل از دیگر موارد کار می کند.

• در صورتی که چند نمونه داشته باشید، دیگر نیازی به لایسنس نخواهد بود. در این صورت میتوانید هر قسمت از خدمات را از یک نسخه دریافت نمایید و این یعنی کاهش هزینه.

• مهمترین مزیت آن، امکان نگهداری از محیط توسعه، تولید و آزمایش به صورت جداگانه است. زیرا می‌توان برای اهداف مختلف، نسخه‌های مجزا داشت و استفاده نمود.

• اگر تمام اطلاعات خود را در یک بانک اطلاعاتی ذخیره نمایید، احتمال بروز مشکل بسیار بالا است. اگر چند نسخه داشته باشید احتمال این مشکلات بسیار کاهش خواهد یافت.

• در صورت استفاده از نمونه‌های مختلف می‌توانید تمرکز تامین امنیت را بر روی ضروری‌ترین بخش بگذارید.

• حفظ سرور به صورت آماده به کار؛ چرا که با قطع شدن یک نمونه، کل موارد از کار نمی‌افتد و میتوان به کار ادامه داد.

نتیجه گیری:

دوستان به پایان وبینار امروز رسیدیم. سعی کردیم تا sql server چیست را با زبانی ساده به شما توضیح دهم. حالا میخواهیم یک جمع‌بندی کلی از آنچه که گفته شد، داشته باشیم:

• Microsoft SQL Server به عنوان یک سیستم مدیریت پایگاه داده رابطه‌ای توسط مایکروسافت تعریف شده است.

• نسخه‌های مختلف Microsoft SQL Server عبارت بودند از: Enterpris ،Standar ،We ،Developer و Express

• خدمات اصلی مایکروسافت برای sql server عبارت است از: موتورهای دیتابیس، SQL سرور، عامل سرور SQL، مرورگر SQL سرور، جستجوی متن کامل SQL Server و غیره.

• در نهایت می‌توانید چندین نمونه از SQL Server را در یک دستگاه اجرا کنید.

خب همینجا وبینار ما به پایان رسید؛ امیدوارم که مطالب برای شما عزیزان کاربردی بوده باشد. موفق باشید.